Adalet Bakanlığı Duyurdu: e-Duruşma Bölge Adliye Mahkemeleri'nde Başlıyor, Tanık ve Bilirkişiler de Dijital Duruşmaya Katılabilecek

Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü, Türk yargı teşkilatının dijital omurgasını oluşturan UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) altyapısında tarihi bir genişleme adımını duyurdu. 81 il genelindeki tüm ilk derece hukuk, tüketici, aile, iş ve icra ceza mahkemelerinde 6 milyona yakın oturumla başarıyla uygulanan e-Duruşma sistemi, Bölge Adliye Mahkemeleri (İstinaf) ceza ve hukuk dairelerinde de resmen kullanıma açıldı.

Yargılamada Devrim: Tanık, Bilirkişi ve Taraflar da Uzaktan Dinlenebilecek

Yeni yazılım güncellemesi ile e-Duruşma sisteminin kapsamı kökten genişletildi. Daha önce yalnızca vekil avukatların video konferans yöntemiyle katılabildiği duruşmalara; artık Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) çerçevesinde davacı, davalı, tanık, bilirkişi, yeminli tercüman ve uzman tanıklar da doğrudan kendi bulundukları şehirlerden veya ofislerinden e-Devlet kimlik doğrulaması yaparak bağlanabilecek.

Adalet Bakanlığı yetkilileri basın açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "İstinaf aşamasındaki duruşmaların ve istinabe yoluyla tanık dinleme işlemlerinin dijital ortama taşınması; yargılamaların makul sürede tamamlanmasını sağlayacak, adli tatil ve seyahat engellerinden kaynaklanan gecikmeleri ortadan kaldırarak vatandaşlarımıza ve avukatlarımıza büyük bir zaman ve maliyet tasarrufu sunacaktır."

Hâkimlere 'Resen e-Duruşma' Kararı Verme Yetkisi

Yeni usul yönergesine göre, tarafların e-Duruşma talebinde bulunmasının yanı sıra; mahkeme hâkimi veya heyet başkanı da dosyanın niteliği, delil durumu ve coğrafi koşulları göz önüne alarak duruşmanın elektronik ortamda yapılmasına resen karar verebilecek. Ön inceleme duruşması, yemin teklifi, isticvap ve bilirkişi raporuna ilişkin sözlü açıklamaların tamamı UYAP sistemi üzerinden görüntülü ve sesli olarak kayıt altına alınacak.

Avukatlar ve Yargı Mensupları İçin Teknik Güvenlik Kriterleri

Sistemin güvenli ve kesintisiz işlemesi için getirilen teknik yenilikler şunları içeriyor:

• Adalet E-İmza ile Oturum Onayı: Avukatların duruşma salonuna dijital katılımında tarayıcı bağımsız Adalet E-İmza uygulaması üzerinden çift faktörlü kimlik doğrulaması zorunlu kılındı.
• Celse Mobil Uygulaması Entegrasyonu: Duruşma sırası gelen avukatlara Celse mobil uygulaması üzerinden anlık 'Duruşmaya Katılınız' bildirimi (push notification) iletilecek.
• Yapay Zekâ Destekli Ses Filtreleme: Duruşma salonundaki arka plan gürültülerini filtreleyen ve konuşmacının sesini berraklaştıran yeni akustik algoritma devreye alındı.
• UETS ile Otomatik Bağlantı Linki: Tanık ve bilirkişilere duruşma davetiyesi ve güvenli katılım linki Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) veya SMS üzerinden şifreli iletilecek.

Adalet Bakanlığı, İstinaf mahkemelerinde başlayan uygulamanın yıl sonuna kadar Yargıtay ilgili hukuk ve ceza daireleri için de pilot olarak başlatılmasının planlandığını duyurdu.